So sánh Visa 189, 190 và 491: Lộ Trình Định Cư Úc Diện Tay Nghề Nào Tối Ưu Nhất 2026?

Việc lựa chọn giữa Visa 189, Visa 190 và Visa 491 luôn là bài toán đau đầu nhất đối với bất kỳ ai đang ấp ủ giấc mơ định cư Úc. Mỗi dòng visa mang lại những quyền lợi và yêu cầu khác nhau, đặc biệt trong bối cảnh Bộ Di trú Úc vừa thực hiện những cải cách mang tính bước ngoặt vào giai đoạn 2025-2026.

Bài viết chuyên sâu này sẽ bóc tách mọi khía cạnh: từ điều kiện, quyền lợi PR (Thường trú nhân), đến chiến thuật “săn” thư mời (ITA) cho từng ngành nghề cụ thể.

1. Tổng quan về Hệ thống Di trú Diện Tay Nghề (GSM) năm 2026

Hệ thống General Skilled Migration (GSM) của Úc là con đường dành cho những lao động có kỹ năng đóng góp cho nền kinh tế mà không cần sự bảo lãnh của doanh nghiệp (Employer Sponsored). Năm 2026, chính phủ Úc tiếp tục ưu tiên các ngành nghề trong danh sách “Priority Occupations” như Y tế, Giáo dục, Kỹ thuật và Công nghệ xanh.

Ba trụ cột chính của GSM:

• Visa 189 (Skilled Independent): Định cư tay nghề độc lập.
• Visa 190 (Skilled Nominated): Định cư tay nghề có bảo lãnh của bang.
• Visa 491 (Skilled Work Regional): Định cư tay nghề vùng regional (tạm trú trước khi lên PR).

2. Visa 189 (Skilled Independent) – “Chiếc Cúp Vàng” của Di trú Úc

2.1. Bản chất của Visa 189

Visa 189 là loại visa thường trú (Permanent Residency – PR) cho phép bạn sống và làm việc ở bất kỳ đâu tại Úc ngay từ ngày đầu tiên. Bạn không cần sự bảo lãnh của bất kỳ ai.

2.2. Ưu điểm nổi bật

• Tự do tuyệt đối: Không bị ràng buộc bởi tiểu bang hay vùng miền.
• PR trực tiếp: Trở thành thường trú nhân ngay khi visa được cấp.
• Quyền lợi đầy đủ: Hưởng Medicare, cho con cái học trường công miễn phí và bảo lãnh người thân sau này.

2.3. Thách thức trong năm 2026

Visa 189 hiện nay được ví như một “cuộc chơi của những người xuất chúng”. Số lượng thư mời cho Visa 189 đã bị cắt giảm đáng kể để nhường chỗ cho các diện bảo lãnh bang. Hiện nay, 189 chủ yếu tập trung vào các ngành nghề thiết yếu (Essential Services) như:

• Điều dưỡng (Nursing).
• Giáo dục (Teaching).
• Công tác xã hội (Social Work).

3. Visa 190 (Skilled Nominated) – Sự cân bằng hoàn hảo

3.1. Bản chất của Visa 190

Đây cũng là visa thường trú (PR) nhưng yêu cầu bạn phải được một Tiểu bang hoặc Vùng lãnh thổ (ví dụ: NSW, VIC, QLD…) bảo lãnh (Nomination).

3.2. Quyền lợi và Nghĩa vụ

• Cộng thêm 5 điểm: Bạn được cộng ngay 5 điểm vào Point Test khi nhận được bảo lãnh bang.
• Cam kết cư trú: Bạn thường phải cam kết sống và làm việc tại tiểu bang bảo lãnh mình trong ít nhất 2 năm đầu tiên.
• Danh sách ngành nghề rộng hơn: Mỗi bang có danh sách ngành nghề ưu tiên riêng (State Nomination List), mở ra cơ hội cho những ngành không nằm trong danh sách của Visa 189.

3.3. Xu hướng 2026

Năm 2026, các bang như Tây Úc (WA) và Nam Úc (SA) đang đẩy mạnh thu hút lao động ngành xây dựng và kỹ thuật thông qua Visa 190 với các điều kiện nới lỏng về kinh nghiệm làm việc tại bản địa.

4. Visa 491 (Skilled Work Regional) – Cánh cửa rộng mở cho vùng Regional

4.1. Bản chất của Visa 491

Đây là visa tạm trú (Provisional) có thời hạn 5 năm. Sau 3 năm sống và làm việc tại vùng Regional (hầu hết nước Úc trừ Sydney, Melbourne, Brisbane), bạn có thể nộp đơn lên Visa 191 để lấy PR.

4.2. Tại sao Visa 491 lại hấp dẫn?

Cộng thêm 15 điểm: Một con số khổng lồ giúp những hồ sơ có điểm Point Test thấp (chỉ khoảng 50-65 điểm tự thân) dễ dàng đạt ngưỡng mời.

Ưu tiên xét duyệt: Chính phủ Úc đang tập trung nguồn lực phát triển vùng Regional, nên thời gian xét duyệt Visa 491 thường nhanh hơn.

Lộ trình PR rõ ràng: Chỉ cần chứng minh có cư trú và thu nhập tối thiểu (theo quy định từng thời kỳ) là có thể lên PR qua diện 191.

5. Bảng So Sánh Chi Tiết: Visa 189 vs 190 vs 491

Để giúp bạn có cái nhìn tổng quát nhất, tôi đã lập bảng so sánh dựa trên các tiêu chí quan trọng nhất năm 2026:

6. Chiến thuật chọn Visa phù hợp cho từng ngành nghề năm 2026

Với kinh nghiệm tư vấn di trú, tôi chia các nhóm ngành thành các chiến thuật như sau:

6.1. Nhóm ngành IT & Kỹ sư (Engineering)

Thực trạng: Điểm Visa 189 cho IT hiện tại rất cao (95-100 điểm).

Lời khuyên: Tập trung vào Visa 190 tại các bang đang phát triển công nghệ như NSW hoặc Victoria. Nếu bạn là sinh viên mới tốt nghiệp, hãy cân nhắc Visa 491 tại các vùng như Gold Coast hoặc Adelaide để tận dụng 15 điểm thưởng.

6.2. Nhóm ngành Điều dưỡng & Y tế

Thực trạng: Úc đang “trải thảm đỏ” đón nhân viên y tế.

Lời khuyên: Hãy nộp ngay Visa 189. Đây là con đường nhanh nhất, rẻ nhất và tự do nhất. Nếu điểm tiếng Anh (PTE) chưa đạt 79+, hãy dùng Visa 190 làm phương án dự phòng.

6.3. Nhóm ngành Thương mại (Thợ điện, Thợ mộc, Đầu bếp)

Thực trạng: Nhu cầu xây dựng và dịch vụ tại vùng Regional rất cao.

Lời khuyên: Visa 491 là lựa chọn tối ưu. Các bang vùng Regional thường có tiêu chí về kinh nghiệm làm việc thấp hơn cho nhóm ngành này.

7. Những thay đổi quan trọng trong Point Test năm 2026

Năm 2026, bảng điểm định cư Úc có một số cập nhật mà bạn cần lưu ý để tối ưu hóa hồ sơ EOI (Expression of Interest):

1. Ưu tiên PTE hơn IELTS: Hầu hết ứng viên hiện nay chọn PTE Academic vì khả năng đạt điểm Superior (20 điểm) cao hơn nhiều so với IELTS.
2. Điểm Partner (Bạn đời): Việc bạn đời có Skills Assessment và Tiếng Anh (PTE 50+) đóng vai trò quyết định (10 điểm). Nếu bạn độc thân, bạn mặc định có 10 điểm.
3. NAATI CCL: Kỳ thi thông dịch cộng đồng vẫn là cách “mua” 5 điểm rẻ nhất và nhanh nhất hiện nay.

8. Quy trình 6 bước chinh phục Visa tay nghề Úc

Để không bị lạc lối trong “ma trận” giấy tờ, bạn hãy tuân thủ lộ trình sau:

• Bước 1: Kiểm tra danh sách ngành nghề (Skilled Occupation List). Xác định mã ANZSCO của bạn.
• Bước 2: Thẩm định tay nghề (Skills Assessment). Đây là “giấy thông hành” bắt buộc.
• Bước 3: Thi chứng chỉ Tiếng Anh. Mục tiêu tối thượng là PTE 79+ để lấy 20 điểm.
• Bước 4: Nộp hồ sơ EOI trên hệ thống SkillSelect. Chọn các dòng visa mong muốn (có thể chọn cả 3 cùng lúc).
• Bước 5: Nhận thư mời (ITA) và nộp bảo lãnh bang (nếu chọn 190/491).
• Bước 6: Nộp hồ sơ Visa chính thức lên Bộ Di trú.

9. Câu hỏi thường gặp (FAQ) về Visa 189, 190 và 491

Tôi có thể nộp cùng lúc cả 3 loại visa 189, 190 và 491 không?

Hoàn toàn được. Trong hồ sơ EOI, bạn có quyền tích chọn cả 3 loại visa. Tuy nhiên, khi một loại visa đã gửi thư mời, các lựa chọn khác có thể bị tạm dừng tùy theo quy định của bang.

Visa 491 có được hưởng bảo hiểm y tế Medicare không?

Có. Đây là một điểm mới từ cuối năm 2019. Người giữ Visa 491 được quyền đăng ký Medicare giống như người giữ PR.

Nếu tôi có Visa 190 của bang NSW, tôi có được chuyển sang bang khác sống không?

Về mặt pháp lý, Visa 190 là PR không điều kiện ràng buộc trong luật di trú. Tuy nhiên, bạn đã ký cam kết với tiểu bang khi nhận bảo lãnh. Nếu vi phạm, có thể ảnh hưởng đến việc xin quốc tịch hoặc bảo lãnh người thân sau này. Tốt nhất hãy ở lại ít nhất 2 năm.

Năm 2026, mức lương tối thiểu cho Visa 491 để lên PR 191 là bao nhiêu?

Hiện nay chính phủ Úc đã bãi bỏ yêu cầu thu nhập tối thiểu (TSMIT) cho lộ trình 491 lên 191. Bạn chỉ cần chứng minh có làm việc và cư trú tại vùng Regional trong 3 năm

10. Kết luận: Đâu là lộ trình dành cho bạn?

Không có loại visa nào là tốt nhất, chỉ có loại visa phù hợp nhất với hồ sơ của bạn. Nếu bạn có điểm số cực cao (95+) hoặc làm ngành Y tế/Giáo dục: Hãy nhắm đến Visa 189.

Nếu bạn muốn PR nhanh và sẵn sàng ở lại một bang cụ thể: Visa 190 là mục tiêu số 1. Nếu bạn có điểm khiêm tốn hoặc muốn an toàn: Visa 491 là cánh cửa rộng mở nhất.

Năm 2026 là năm của sự linh hoạt. Đừng chỉ đặt cược vào một lựa chọn. Hãy tối ưu hóa điểm PTE, chuẩn bị hồ sơ Skills Assessment thật chuẩn chỉnh và luôn theo dõi bảng tin cập nhật từ các tiểu bang.